سوال :
امام حسن علیه السلام در قبال اهدای دسته گلی از طرف کنیزی به ایشان ؛ وی را آزاد فرمود و علت این کار را با ذکر آیه ای از قرآن کریم بیان نمودند . آن آیه را با ترجمه و آدرس و تفسیر آن ذکر نمایید . ( از تفسیر المیزان استفاده شود )
جواب:
تفسير الميزان: ( علامه طباطبایی)
آيه: وَإِذَا حُيِّيْتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا سوذه ی نسا ء آیه ی 86
ترجمه: وهرگاه شما را به درودى ستايش گفتند، پس شما به بهتر از آن تحيّت گوييد يا (لااقّل) همانند آن را (در پاسخ) باز گوييد كه خداوند همواره بر هر چيزى حسابرس است.
اين جمله امر به تحيت است ، در مقابل تحيتى كه ديگران به انسان مى دهند، مى فرمايد: در پاسخ تحيت ديگران ، تحيتى به مثل آن و يا بهتر از آن بدهيد. و اين حكمى است عمومى ، تمامى تحيت ها را شامل مى شود، چيزى كه هست مورد آيات محل بحث ما به شهادت آيات بعد تحيت سلام و صلحى است كه مسلمانان دريافت مى كنند. و در كتاب مناقب آمده كه كنيزى از كنيزان امام حسن (عليه السلام ) دسته اى ريحان براى آن جناب آورد، حضرت در عوض به وى فرمود: تو در راه خدا آزادى ، شخصى پرسيد: آيا براى يك طاقه ريحان كنيزى را آزاد مى كنى ؟ فرمود: خداى تعالى ما را ادب آموخته و فرموده : (( اذا حييتم بتحيه فحيوا باحسن منها... )) و تحيت بهتر از يك طاقه ريحان براى او، همين آزاد كردنش بود.
مؤ لف : اين روايات بطورى كه ملاحظه مى كنيد معناى تحيت در آيه شريفه را عموميت مى دهند، بطورى كه شامل هديه و تحفه نيز بشود.
ترجمه تفسير الميزان جلد 5 صفحه : 53
تفسير نور(قرائتي)
آيه: وَإِذَا حُيِّيْتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّواْ بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا
ترجمه: وهرگاه شما را به درودى ستايش گفتند، پس شما به بهتر از آن تحيّت گوييد يا (لااقّل) همانند آن را (در پاسخ) باز گوييد كه خداوند همواره بر هر چيزى حسابرس است.
نکته : مراد از «تحيّت»، سلام كردن به ديگران، يا هر امر ديگرى است (339) كه با آرزوى حيات و سلامتى و شادى ديگران همراه باشد، همچون هديه دادن. چنانكه وقتى كنيزى به امام حسنعليه السلام دسته گلى هديه داد، امام او را آزاد كرد و در پاسخ سؤال مردم، همين آيه را قرائ ت فرمود.
در اسلام، تشويق به سلام به ديگران شده، چه آنان را بشناسيم يا نشناسيم. و بخيل كسى شمرده شده كه در سلام بخل ورزد. و پيامبر به هر كس مىرسيد حتّى به كودكان، سلام مىداد.
در نظام تربيتى اسلام، تحيّت تنها از كوچك نسبت به بزرگ نيست، خدا، پيامبر و فرشتگان، به مؤمنان سلام مىدهند. (340) (به آداب سلام در روايات مراجعه شود).
پيام: 1- رابطهى عاطفى خود را نسبت به يكديگر گرمتر كنيد. «فحيّوا باَحسن»
2- ردّ احسانِ مردم نارواست، بايد آن را پذيرفت و به نحوى جبران كرد. «حيّوا باحسن منها»
3- پاسخ محبّتها و هدايا را نبايد تأخير انداخت. حرف فاء در كلمه «فحيوا»
4- پاداش بهتر در اسلام استحباب دارد. «فحيّوا باحسن منها»
5 - در پاسخ نيكىهاى ديگران، ابتدا به سراغ پاسخ بهتر رويد، اگر نشد، پاسخى مشابه. «باحسن منها او ردّوها»
6- در جنگ هم اگر دشمن پيشنهاد صلح كرد، شما با رحمت بيشترى بپذيريد، يا مقابله به مثل آن را بپذيريد. «حييتم بتحيّة فحيّوا باحسن منها»
7- از تحيّتهاى بىجواب نگران باشيد، كه اگر مردم پاسخ ندهند، خداوند حساب آن را دارد و نه عواطف مردم را بىجواب گذاريد، كه خداوند به حساب شما مىرسد. «انّ اللّه كان على كلّ شيىء حسيباً»
منبع :
http://www.ghadeer.org/qoran/almizan/j5/alm00004.htm#link26
http://www.qaraati.net/tafsir/
http://www.ghadeer.org/site/thekr/tafsir/t_almizan/j5/alm00004.htm#link20
لینک سؤال:
